JUNGacademie Nederland
                                                                                           Opleiding tot Analytisch Therapeut

                                                          

De dieptepsychologie van de Analytische Therapie
Wat is dieptepsychologie eigenlijk, waar staat de term "Analytisch" voor en wat is het verschil tussen de Analytische Therapie en de tegenwoordige Cognitieve gedragstherapie?

Onbewuste bewust maken
De dieptepsychologie richt zich op de drijfveren van de menselijke psyche. Deze bevinden zich niet in datgene wat we van onszelf bewust zijn, maar in dat overgrote deel wat we ons niet bewust zijn; het onbewuste. De dieptepsychologie legt een verbinding tussen het bewustzijn en onbewuste. Dat doet ze door de niet bewuste drijfveren zichtbaar te maken. Ze liggen volgens Jung als potentieel 'materiaal' (psychische energie) klaar voor gebruik in het onbewuste opgeslagen. Het enige wat we moeten doen is het bruikbaar maken voor het bewustzijn. De dieptepsychologie richt zich op het bewustmaken van dit ongebruikte 'materiaal' door het te laten beleven en begrijpen.

Verandering van binnenuit
Dit is een heel andere manier van de psyche benaderen, dan de cognitieve gedragstherapie dat doet. Deze probeert het bewustzijn te beïnvloeden door dingen aan te leren, dit is de benadering van buitenaf die slechts tijdelijk werkt. De dieptepsychologie stelt dat werkelijke psychologische verandering alleen mogelijk is wanneer dat van binnenuit gebeurt. Dit gebeurt vanuit "de diepte van onze psyche" of onbewuste. Daarom wordt het 'dieptepsychologie' genoemd.
De verandering gebeurt dus van binnenuit. Daardoor verandert de ‘buitenwereld’ mee en ga je datgene wat je van buiten af tegenkomt, anders beleven: “Zo binnen zo buiten”.

Pakt de oorzaak aan
De Analytische Therapie richt zich dus in tegenstelling tot de hedendaagse cognitieve gedragstherapie niet op het symptoom of het uiterlijk gedrag, maar op de onbewuste oorzaak die onder dat gedrag ligt.

Een voorbeeld:
Iemand met straatvrees wordt vanuit de gedragstherapie behandeld zijn angst te overwinnen door hem stapsgewijs buitenshuis te brengen. Op deze manier leert iemand zijn angsten hanteren ('coping mechanisme'). De dieptepsychologie gaat een laag dieper en kijkt wat de onderliggende aansturende factor van deze angst is. Wanneer deze bewust gemaakt wordt is de angst niet alleen verdwenen, maar zal blijken dat de angst slechts een negatieve uitwas van een latente en onbewuste kracht is, die dan door het bewustzijn gebruikt kan worden. In het geval van de straatvrees kan hier bijvoorbeeld de behoefte aan vrijheid onder liggen.


Beleving versus cognitie
De term "Analytisch" in de Analytische Therapie geeft aan dat we onze onbewuste drijfveren bewust kunnen worden, door ze eerst te beleven en vervolgens cognitief op te nemen en daarmee in ons bewustzijn te integreren. Deze beleving is een belangrijk onderdeel van de dieptepsychologie, omdat het onbewuste zich niet in ons denken laat inpassen. Zodra we rechtstreeks begrip willen krijgen van het onbewuste, dat gelijk staat aan de "natuur" in de mens, schiet het denken te kort. Beleven staat dichter bij onze gevoelens en emoties, en is daarom een veel betere manier om contact te krijgen met onze natuurlijke impulsen welke zich achter ons gedrag bevinden.

Jung heeft specifieke methoden ontwikkeld om deze beleving te gebruiken. Daarnaast heeft hij laten zien dat onze dromen uit dezelfde stof zijn opgebouwd als ons onbewuste. Wanneer je weet hoe naar de dromen te kijken, kun je de taal van het onbewuste beter begrijpen en de stroom die het onbewuste volgt beter waarnemen. Door dit begrip worden we ons meer bewust van wat ons stuurt en zijn we geen directe speelbal van onze natuur, maar hebben we meer keuzevrijheid.

De grondleggers van de dieptepsychologie zijn Freud en Jung geweest, zie link